Bpa, bps en waarom het ertoe doet
BPA (bisfenol A) is een chemische verbinding die in het verleden veel gebruikt werd in harde kunststoffen en coatings. Omdat BPA hormonale eigenschappen kan hebben, hebben veel fabrikanten BPA-vrije materialen gekozen of alternatieven zoals BPS. Maar 'BPA-vrij' betekent niet automatisch dat een product volledig vrij is van alle risico's. Ook stoffen zoals BPS of andere additieven kunnen aandacht vereisen.
Wat is BPA en waar komt het in slowjuicers voor?
BPA zat traditioneel in polycarbonaat en sommige harscoatings. In slowjuicers kan het aanwezig zijn in voedersluitingen, opvangbakken en onderdelen van de persmechaniek. Fabrikanten geven vaak aan wanneer onderdelen BPA-vrij zijn, maar het is belangrijk om te weten welk materiaal precies in contact komt met het sap.
Microplastics: niet alleen een oceaanprobleem
Microplastics zijn kleine deeltjes kunststof die vrijkomen door slijtage, wrijving of afbraak. In een slowjuicer kunnen microplastics ontstaan wanneer kunststof onderdelen scheuren, intensief tegen elkaar schuren of als fijne deeltjes loskomen van filters en zeefjes. Deze deeltjes kunnen in je sap belanden, en hoewel onderzoek naar gezondheidsrisico’s nog doorgaat, is het logisch risico te minimaliseren waar mogelijk.
Hoe ontstaan microplastics en chemical leaching in slowjuicers?
- Mechanische slijtage: schurende delen zoals vijzels en filters kunnen materiaal afschuren, vooral bij hard, vezelig of bevroren ingrediënt.
- Temperatuur: warmer sap en vaatwascycli kunnen kunststoffen doen uitzetten en micro-scheurtjes veroorzaken of chemische stoffen laten uitlogen.
- Zure ingrediënten: citroen of andere zuren kunnen bepaalde plastics aantasten en zo de kans op uitloging verhogen.
- Slechte pasvorm of veroudering: losse of versleten onderdelen schuren sneller en geven eerder deeltjes af.
Welke materialen zijn het veiligst voor slowjuicers?
Niet alle materialen zijn gelijk. Hieronder een praktisch overzicht met de voor- en nadelen voor gebruik in slowjuicers.
Roestvrij staal
Roestvrij staal (food-grade, vaak 18/8 of 304) is een van de meest veilige keuzes voor onderdelen die met sap in contact komen. Het is slijtvast, inert en scheurt niet zoals kunststof. Idealiter zijn vijzel, zeef en sapuitloop van roestvrij staal of hebben ze stalen bekleding.
Glas
Glas is inert en geeft niets af aan sap. Voor opvangkannen of opslagcontainers is glas zeer geschikt, vooral als je sap wilt bewaren. Glas is wel zwaarder en kan breken, maar als materiaal voor de sapopslag is het erg veilig. Zie ook onze tips over sap bewaren en houdbaarheid.
Kunststoffen: PP, Tritan, polycarbonaat en silicone
Niet alle kunststoffen zijn gelijk:
- Polypropyleen (PP): veel gebruikt voor onderdelen die geen hoge mechanische spanning hebben. PP is relatief veilig en veel gebruikt als food-grade plastic.
- Tritan: een BPA-vrij copolyester dat door sommige fabrikanten als veiliger alternatief wordt gepresenteerd. Tritan is duurzaam en laat minder geur of kleur in vergelijking met andere kunststoffen.
- Polycarbonaat: historisch gezien een bron van BPA. Als een onderdeel van polycarbonaat is, controleer altijd op duidelijke informatie over vervangers en tests.
- Silicone: geschikt voor afdichtingen en zachte onderdelen; van voedselkwaliteit siliconen laten normaal gesproken niets uit en zijn hittebestendig.
Praktische checklist bij het kiezen van een veilige slowjuicer
Gebruik de volgende checklist bij het vergelijken van modellen. Dit helpt je risico's op BPA en microplastics te beperken.
- Controleer welk materiaal in contact komt met sap: kies bij voorkeur roestvrij staal of glas voor de sapweg.
- Zoek naar onafhankelijke certificeringen: materiaalcertificaten, food-contact goedkeuringen of tests door derde partijen.
- Let op reserveonderdelen: zijn filters of vijzels los verkrijgbaar? Vervangbare componenten verlengen de levensduur en verminderen slijtageproblemen.
- Lees de onderhoudsinstructies: kan het apparaat in de vaatwasser of alleen met de hand gereinigd worden? Handwas is vaak zachter voor kunststof onderdelen. Zie ook onderhoud en schoonmaken.
- Vraag naar garanties en testresultaten: veel merken geven informatie over materiaaltests of bieden testdata op aanvraag.
Gebruiks- en onderhoudstips om risico's te verkleinen
Zelfs een goed ontworpen slowjuicer heeft baat bij slim gebruik:
- Vermijd het persen van hele bevroren stukken zonder eerst iets te ontdooien; harde stukken vergroten slijtage.
- Snijd vezelige of taaie groenten in kleinere stukken om extra wrijving te voorkomen.
- Was onderdelen met de hand wanneer dat wordt aanbevolen en gebruik zachte borstels in plaats van schurende schuursponzen; draadfilters zijn gevoelig.
- Controleer regelmatig op kleine barstjes of ruwe plekken en vervang beschadigde onderdelen meteen.
- Overweeg een glazen opvangkan als je sap wilt bewaren; combineer dit met informatie uit sap bewaren en houdbaarheid.
Vragen die je aan de fabrikant of verkoper kunt stellen
- Welke onderdelen zijn in direct contact met sap en van welk materiaal zijn ze gemaakt?
- Zijn er testrapporten of certificaten beschikbaar (bijv. food-contact goedkeuringen of onafhankelijke analyses)?
- Zijn reserveonderdelen eenvoudig te bestellen en wat is de geschatte levensduur van slijtageonderdelen?
- Welke onderhoudsadviezen geven jullie om slijtage (en dus microplastics) te beperken?
Verder lezen en relevante onderwerpen
Als je meer wilt weten over hoe slowjuicers werken of welke impact ingrediënten hebben op opbrengst en slijtage, kijk dan bij werking van de persmechaniek en ingredienten en juiceopbrengst. Voor tips over slimme accessoires die je routine verbeteren, zie ons artikel de slowjuicer-accessoires die je saproutine echt veranderen. En als je je slowjuicer wilt laten meegaan, vind je praktische onderhoudsadviezen in verleng de levensduur van je slowjuicer.
Conclusie: kies bewust en onderhoud zorgvuldig
Er bestaat geen eenvoudige shortlist die voor iedereen het perfecte model aanwijst, maar met kennis van materialen, slimme vragen aan fabrikanten en goed onderhoud kun je de kans dat BPA of microplastics in je sap terechtkomen flink verkleinen. Geef voorkeur aan roestvrij staal en glas waar mogelijk, controleer certificaten en behandel onderdelen voorzichtig. Een bewuste keuze bij aankoop gecombineerd met regelmatig onderhoud zorgt ervoor dat je langer en vooral veiliger van je sap kunt genieten. Wil je meer achtergrond over wat slowjuicen precies is en waarom het anders werkt dan andere methoden? Bekijk dan wat is slowjuicen en vergelijk het met een sapcentrifuge via slowjuicer versus sapcentrifuge.
